آوه (Aave) چیست؟
در یک نگاه
- آوه (Aave) یک پروتکل وام‌دهی غیرمتمرکز است که به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به واسطه‌های متمرکز، ارز دیجیتال وام بدهند یا وام بگیرند.
- کاربران دارایی‌های دیجیتال خود را به «استخرهای نقدینگی» (Liquidity Pools) واریز می‌کنند؛ این دارایی‌ها به سرمایه‌ای تبدیل می‌شوند که پروتکل می‌تواند آن را به دیگران وام دهد.
- در ژوئیه ۲۰۲۲، جامعه کاربری آوه عرضه GHO را تصویب کرد؛ یک استیبل‌کوین غیرمتمرکز با پشتوانه وثیقه.
آوه یک پروتکل امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) است که به افراد امکان می‌دهد بدون مراجعه به نهادهای واسط متمرکز، ارزهای دیجیتال و دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) را وام بدهند و وام بگیرند. کاربران هنگام وام دادن، سود دریافت می‌کنند و هنگام وام گرفتن، سود می‌پردازند.
آوه در ابتدا روی شبکه اتریوم ساخته شد و تمام توکن‌های این شبکه نیز برای پردازش تراکنش‌ها از بلاک‌چین اتریوم استفاده می‌کردند که به توکن‌های ERC-20 معروف هستند. از آن زمان تاکنون، آوه به زنجیره‌های دیگری از جمله آوالانچ (Avalanche)، فانتوم (Fantom) و هارمونی (Harmony) نیز گسترش یافته است.
خود این پروتکل توسط یک سازمان خودگردان غیرمتمرکز (DAO) مدیریت می‌شود؛ یعنی اداره و تصمیم‌گیری درباره آن در دست افرادی است که توکن AAVE را در اختیار دارند و با آن رأی می‌دهند.
آیا می‌دانید؟
پیش از تغییر نام تجاری به آوه، این پروژه ETHLend نام داشت. هر دوی آن‌ها توسط تیمی به رهبری استانی کولچوف (Stani Kulechov)، دانشجوی رشته حقوق اهل فنلاند، توسعه یافتند.
وام‌دهی در آوه چگونه کار می‌کند؟
در روش سنتی، برای دریافت وام باید به یک بانک یا مؤسسه مالی دارای نقدینگی بالا مراجعه کنید. بانک در ازای وام از شما وثیقه می‌خواهد — برای نمونه در وام خودرو، سند همان خودرو به عنوان وثیقه گرو گذاشته می‌شود. سپس شما ماهانه اصل مبلغ وام را همراه با سود به بانک بازمی‌گردانید.
اما دیفای متفاوت است؛ در اینجا هیچ بانکی وجود ندارد. در عوض، قراردادهای هوشمند (کدهای کامپیوتری که تراکنش‌ها را به‌صورت خودکار اجرا می‌کنند، مثل فروش خودکار توکن در صورت رسیدن به یک سطح قیمتی مشخص) تمام بار عملیاتی را به دوش می‌کشند. دیفای واسطه‌ها را از مبادلات دارایی، قراردادهای آتی و حساب‌های پس‌انداز حذف می‌کند.
در عمل، این یعنی شما می‌توانید وام خود را — در قالب ارز دیجیتال — به جای نهادهای مالی از سایر افراد بگیرید. با این حال، همچنان باید وثیقه ارائه دهید. در یک سیستم دیفای که تلاش می‌کند بدون پول فیات فعالیت کند، این وثیقه به معنای توکن‌های ارز دیجیتال دیگر است.
از آنجا که بازار رمزارز نوسانات شدیدی دارد، بسیاری از پلتفرم‌های دیفای نیازمند «وثیقه‌گذاری بیش از حد» (Overcollateralization) هستند. بنابراین، برای گرفتن یک وام ۵۰۰ دلاری در آوه، باید مبلغی بیش از ۵۰۰ دلار را در قالب یک رمزارز دیگر وثیقه بگذارید. اگر قیمت وثیقه شما سقوط کند و ارزش آن دیگر کفاف مبلغ وام را ندهد، وثیقه شما می‌تواند «لیکویید» شود؛ یعنی پروتکل وثیقه را ضبط می‌کند تا هزینه وام پرداخت‌شده را جبران نماید.
آوه در حال حاضر استخرهایی برای ۳۰ دارایی مبتنی بر اتریوم دارد، از جمله استیبل‌کوین‌های تتر (USDT)، دای (DAI)، یواس‌دی کوین (USDC) و جمینای دلار (GUSD). بازارهای دیگر آن شامل آوالانچ، فانتوم، هارمونی و پالیگان می‌شوند.
آوه همچنین استخرهایی برای «دارایی‌های دنیای واقعی» (RWA) مانند املاک و مستغلات، فاکتورهای حمل‌ونقل و باربری و پیش‌پرداخت‌ها فراهم می‌کند. برای این استخرها، یک شرکت همکار به نام سنترفیوژ (Centrifuge) به کسب‌وکارهای سنتی و فیزیکی کمک می‌کند تا بخش‌هایی از دارایی‌ها و عملیات خود را توکنیزه کنند. پس از توکنیزه شدن، سرمایه‌گذاران می‌توانند این توکن‌ها را بخرند (یا به عنوان وثیقه نگه دارند)؛ توکن‌هایی که مانند اوراق قرضه عمل می‌کنند و برای دارندگان خود بازدهی به همراه دارند. به این ترتیب، کسب‌وکارهای دنیای واقعی می‌توانند از این دارایی‌ها به عنوان وثیقه برای وام گرفتن پول نقد استفاده کنند.
چرا باید کسی بخواهد ارز دیجیتال وام بگیرد؟
اگرچه در اغلب مواقع خرید یا فروش ارز دیجیتال منطقی‌تر به نظر می‌رسد، اما گرفتن وام در برخی شرایط کاربرد دارد. یکی از آشکارترین دلایل، آربیتراژ است. اگر متوجه شوید یک توکن در صرافی‌های مختلف با قیمت‌های متفاوتی معامله می‌شود، می‌توانید با خرید آن در یک صرافی و فروش در صرافی دیگر سود کسب کنید.
با این حال، چون اختلاف قیمت‌ها پس از کسر کارمزد تراکنش‌ها و اسپرد بسیار کم است، برای به دست آوردن سود چشمگیر به حجم بسیار زیادی ارز دیجیتال نیاز خواهید داشت.
اینجاست که وام‌های آنی (Flash Loans) آوه به کار می‌آیند. آوه پیشگام ابداع وام‌های فلش بود؛ سازوکاری که در آن افراد می‌توانند بدون نیاز به وثیقه رمزارز وام بگیرند، با آن دارایی موردنظر را بخرند، آن را بفروشند و سپس در همان تراکنش واحد، مبلغ اولیه را پس داده و سود معامله را برای خود بردارند.
استخرهای نقدینگی چگونه کار می‌کنند؟
بیایید دوباره به دیفای برگردیم. در روزهای ابتدایی امور مالی غیرمتمرکز، اگر می‌خواستید دارایی خاصی را قرض بگیرید، باید فردی را در پلتفرم پیدا می‌کردید که حاضر باشد آن را با قیمت و شرایط توافق‌شده به شما وام دهد (همتا به همتا یا P2P).
از آن زمان شرایط تغییر کرده است.
آوه این فرآیند سنتی را کنار گذاشته و مدلی موسوم به «استخر به همتا» (Pool-to-Peer) را به کار گرفته است.
نحوه کار به این صورت است: کاربران دارایی‌های دیجیتال خود را به «استخرهای نقدینگی» واریز می‌کنند. این دارایی‌ها منبع سرمایه‌ای می‌شوند که پروتکل به متقاضیان وام می‌دهد. هر کاربری که توکن‌های خود را به استخر واریز کند و بدین طریق «تأمین نقدینگی» نماید، توکن‌های جدیدی موسوم به aTokens دریافت می‌کند (حرف «a» نماد آوه است). به عنوان مثال، اگر DAI به استخر واریز کنید، در ازای آن aDAI تحویل می‌گیرید.
به عنوان دارنده aToken، شما سهمی از کارمزد وام‌های فلش پلتفرم و همچنین سودی بابت نگهداری این توکن‌ها دریافت می‌کنید. اگر توکن خود را در استخری سپرده‌گذاری کنید که نقدینگی مازاد فراوانی دارد، سود چندانی عایدتان نمی‌شود؛ اما اگر دارایی‌هایی را تأمین کنید که پروتکل به شدت به آن‌ها نیاز دارد، سود بیشتری به دست خواهید آورد.
همین قاعده برای وام‌گیرندگان نیز صدق می‌کند؛ نرخ بهره بسته به دارایی‌ای که وام می‌گیرید متفاوت خواهد بود.
در مارس ۲۰۲۲، آوه نسخه سوم (v3) پروتکل خود را معرفی کرد که قابلیتی به نام Portal داشت. پورتال به آوه اجازه می‌دهد به شکل روان و یکپارچه در میان چندین بلاک‌چین مختلف عمل کند. این بدان معناست که با استفاده از آوه می‌توانید در پروتکل‌های وام‌دهی یا وام‌گیری روی زنجیره‌هایی نظیر سولانا یا آوالانچ نیز شرکت کنید.
چرا همه از این سیستم استفاده نمی‌کنند؟
به دو دلیل اصلی:
۱. برای شروع کار با آوه باید رمزارز را مستقیماً به آن انتقال دهید؛ نمی‌توانید به سادگی با کارت بانکی خرید انجام دهید (و در زمان بالا بودن کارمزدهای شبکه اتریوم، انتقال مقادیر کم برای کاربران صرفه اقتصادی ندارد).
۲. خطراتی در این فرآیند وجود دارد و لیکویید شدن بخش مهمی از مدیریت بدهی آوه برای تضمین در دسترس بودن مداوم وام‌ها است. اگر بعد از لیکویید شدن وثیقه باز هم نقدینگی کافی وجود نداشته باشد، آوه سازوکار ایمنی به نام «ماژول ایمنی» (Safety Module) دارد. در این استخر، توکن‌های AAVE که توسط کاربران سپرده شده قرار دارد. در شرایط آرام و عادی، کاربران به عنوان پاداش توکن‌های AAVE بیشتری دریافت می‌کنند، اما اگر سیستم نیاز به تزریق سرمایه اضطراری داشته باشد، این توکن‌ها لیکویید خواهند شد.
کاربرد توکن AAVE چیست؟
توکن‌های AAVE برای حاکمیت و مدیریت پروتکل آوه استفاده می‌شوند. دارندگان AAVE می‌توانند درباره جهت‌گیری کلی پروژه و نحوه مدیریت دارایی‌های خزانه پروتکل رأی دهند. هر یک توکن AAVE معادل یک حق رأی است.
کاربران همچنین می‌توانند از توکن‌های AAVE به عنوان وثیقه استفاده کنند. با انجام این کار، سقف استقراض آن‌ها افزایش می‌یابد. علاوه بر این، کسانی که AAVE قرض می‌گیرند، می‌توانند کارمزدهای معمول وام‌گیری را دور بزنند و در صورت گذاشتن این توکن به عنوان وثیقه، از تخفیف در کارمزدها برخوردار شوند.
از آنجا که توکن AAVE نقشی بنیادین در پلتفرم دیفای آوه دارد، از نظر ارزش بازار یکی از بزرگ‌ترین توکن‌های حوزه دیفای به شمار می‌رود.
توکن AAVE برای معامله و خرید در صرافی‌های رمزارزی متعددی از جمله بایننس و هیوبی گلوبال در دسترس است.
آیا می‌دانید؟
پیش از تغییر نام پروژه ETHLend به Aave، نام توکن آن LEND بود. پس از ری‌برندینگ، دارندگان توکن LEND هیچ نقشی در تصمیم‌گیری‌های پروتکل آوه نداشتند؛ بنابراین پیشنهادی به تصویب رسید که بر اساس آن هر ۱۰۰ توکن LEND با یک توکن جدید AAVE (یک توکن ERC-20 مبتنی بر اتریوم) تعویض شد تا دارندگان بتوانند در اداره شبکه حق رأی پیدا کنند.
آینده آوه
پروتکل آوه همچنان به توسعه اکوسیستم دیفای خود ادامه می‌دهد. در ژوئیه ۲۰۲۲، جامعه کاربری آوه پیشنهاد راه‌اندازی استیبل‌کوین اختصاصی این شبکه به نام GHO را تصویب کرد.
۹۹.۹ درصد از رأی‌دهندگان از این طرح حمایت کردند؛ طرحی که بر اساس آن توکن GHO به عنوان یک استیبل‌کوین با پشتوانه مازاد (وثیقه‌گذاری بیشتر)، متصل به دلار آمریکا و با پشتیبانی «مجموعه‌ای متنوع از دارایی‌های رمزارزی» عرضه می‌شود.
بر اساس این پیشنهاد، معرفی GHO استقراض استیبل‌کوین را در پروتکل آوه «رقابتی‌تر» خواهد کرد و همچنین با «واریز ۱۰۰ درصد سود بهره وام‌های گرفته‌شده با GHO به خزانه DAO»، درآمد اضافی برای حاکمیت آوه ایجاد می‌کند.
به عنوان یک استیبل‌کوین وثیقه‌محور و غیرمتمرکز، GHO از مدلی مشابه توکن DAI پلتفرم Maker پیروی می‌کند؛ برخلاف مدل استیبل‌کوین‌های الگوریتمی مانند UST پروژه شکست‌خورده ترا (Terra) که فروپاشی آن یکی از شدیدترین ضربه‌ها را به بازار رمزارزها در اواسط سال ۲۰۲۲ وارد کرد.
شرکت آوه همچنین وعده داد که ویژگی‌های چشمگیری برای کاهش ریسک تعبیه خواهد شد تا از ضرب بیش از اندازه توکن‌های GHO جلوگیری به عمل آید.
علاوه بر این، آوه با راه‌اندازی Lens Protocol گامی فراتر از حوزه دیفای برداشته است؛ یک شبکه اجتماعی غیرمتمرکز مبتنی بر شبکه پالیگان که به کاربران اجازه می‌دهد محتوای خود را در قالب توکن‌های NFT ذخیره کنند.
