پامپ‌فان (Pump.fun) چیست؟
به طور خلاصه:
- پامپ‌فان پروتکلی است که به کاربران امکان می‌دهد به راحتی در شبکه سولانا میم‌کوین (Meme Coin) بسازند.
- این پلتفرم سکوی پرتاب میم‌کوین‌هایی نظیر Fartcoin، Peanut the Squirrel، Moo Deng و Chill Guy و همچنین میم‌کوین‌های تأییدشده توسط چهره‌های مشهور (سلبریتی‌ها) بوده است.
- قابلیت پخش زنده (Livestreaming) پامپ‌فان باعث شده است که سازندگان میم‌کوین برای افزایش ارزش توکن‌های خود، دست به انجام حرکات نمایشی و خطرناک جلوی دوربین بزنند.
- در سپتامبر ۲۰۲۴، پروتکل مبتنی بر سولانا یعنی Pump.fun به سریع‌ترین اپلیکیشن رمز ارزی در تاریخ تبدیل شد و در زمانی رکوردشکن به درآمد ۱۰۰ میلیون دلاری دست یافت. این روند رشد ادامه داشته و با کسب بیش از ۷۸۰ میلیون دلار درآمد، تکمیل یک عرضه اولیه سکه (ICO) به ارزش ۶۰۰ میلیون دلار و خلق بیش از ۱۱.۹ میلیون توکن همراه بوده است.
این سکوی پرتاب میم‌کوین، برخی از بزرگ‌ترین میم‌ها، ترندهای ویروسی و خطرناک‌ترین لحظات تاریخ رمزارزها را به وجود آورده است؛ از Fartcoin مضحک گرفته تا مجموعه‌ای از توکن‌های سلبریتی‌ها و توسعه‌دهنده‌ای که خودش را آتش زد.
برخی این پلتفرم را به خاطر اشباع بیش از حد بازار میم‌کوین‌ها مورد انتقاد قرار داده‌اند، در حالی که عده‌ای دیگر آن را محرک اصلی «دیوانگی میم‌کوین‌ها» می‌دانند.
پس پامپ‌فان دقیقاً چیست؟ در ادامه بخوانید تا متوجه شوید این سکوی پرتاب میم‌کوین چگونه کار می‌کند.
پامپ‌فان چیست؟
پامپ‌فان که در ژانویه ۲۰۲۴ توسط هم‌بنیان‌گذارانش یعنی «آلون کوهن» (Alon Cohen)، «دیلان کرلر» (Dylan Kerler) و «نوآ توئیدال» (Noah Tweedale) ایجاد شد، پروتکلی است که به هر کسی اجازه می‌دهد در عرض چند دقیقه و به رایگان یک توکن بسازد. تا به امروز، این پلتفرم بیش از ۱۱.۹ میلیون توکن را راه‌اندازی کرده و مسئولیت تا ۷۱ درصد از راه‌اندازی‌های روزانه توکن در سولانا را بر عهده داشته است.
یکی از جنجالی‌ترین ویژگی‌های پامپ‌فان، قابلیت پخش زنده داخلی آن است. اضافه شدن این ویژگی پس از موجی از توسعه‌دهندگان میم‌کوین رخ داد که در پلتفرم‌های Kick و Telegram استریم زنده می‌گذاشتند و برای پامپ (بالا بردن قیمت) توکن‌های خود، دست به کارهای خنده‌دار، عجیب و کاملاً خطرناک می‌زدند. این ویژگی بومی موجی از استریم‌های قطبی‌کننده را به دنبال داشت و برای مدتی به دلیل نگرانی‌های امنیتی غیرفعال شد.
اخیراً، پامپ‌فان زمان و پول بیشتری را روی پخش زنده سرمایه‌گذاری کرده است؛ از جمله تأمین مالی پروژه‌های استریمرهای بزرگ و پرداخت پول به کاربران برای ارسال کلیپ‌های ویروسی از سازندگان مورد علاقه‌شان. پامپ‌فان رسماً اعلام کرده است که این پروژه قصد دارد «فیس‌بوک، تیک‌تاک و توییچ را نابود کند»؛ که نشانه‌ای آشکار از تمرکز آن بر جنبه اجتماعی‌اش است.
از زمان راه‌اندازی، این پلتفرم توانسته است در برابر پروتکل‌های رقیبی که آن‌ها نیز امکان ساخت ارزان‌قیمت توکن را فراهم می‌کنند، مقاومت کند. رقیبوانی چون Moonshot متعلق به DEX Screener، پلتفرم Makenowmeme مبتنی بر توییتر، و SunPump با حمایت جاستین سان — همگی تلاش کردند اما نتوانستند پامپ‌فان را برای مدت قابل‌توجهی از تخت پادشاهی به زیر بکشند.
آخرین رقیب، LetsBonk است که در ژوئن ۲۰۲۵ از نظر تعداد توکن‌های ساخته‌شده روزانه از پامپ‌فان پیشی گرفت و در زمان نگارش این مقاله، شانه به شانه برای تصاحب سهم بازار می‌جنگد.
در ژوئن ۲۰۲۵، پامپ‌فان از طریق یک عرضه اولیه سکه ۶۰۰ میلیون دلار جذب کرد و چند روز بعد توکن خود را راه اندازی کرد. در زمان نگارش این مطلب، توکن PUMP با ارزش بازار ۱.۶ میلیارد دلاری، بر اساس داده‌های کوین‌گکو، هشتادمین ارز دیجیتال بزرگ است.
چه میم‌کوین‌هایی روی پامپ‌فان ایجاد شده‌اند؟
برخی از بزرگ‌ترین میم‌کوین‌های یکی دو سال گذشته از پامپ‌فان سرچشمه گرفته‌اند؛ از جمله Fartcoin، Peanut the Squirrel، Moo Deng، Chill Guy و بسیاری دیگر. این را نباید فراموش کرد که میم‌های اورجینال اولیه مانند Billy، Michi و Shark Cat یا موج بعدی یعنی FWOG، Smoking Chicken Fish و Reddit Dog نیز به پیشبرد این پلتفرم کمک کردند.
این پلتفرم همچنین میزبان تعدادی از توکن‌های راه‌اندازی‌شده توسط سلبریتی‌ها بوده است؛ از جمله توکن MOTHER متعلق به ایگی آزالیا (Iggy Azalea)، توکن DADDY با حمایت اندرو تیت (Andrew Tate)، و JASON متعلق به جیسون درولو (Jason Derulo). این پلتفرم همچنین به دنبال هک حساب چهره‌های مشهور و شرکت‌هایی مانند کیلیان امباپه، متالیکا و مک‌دونالد، توکن‌هایی را متولد کرده است.
سپس، البته، صف طولانی توکن‌های جنجالی پخش زنده قرار دارد. در حالی که برخی تلاش‌های سالمی برای انقلابی کردن اقتصاد سازندگان محتوا بودند، اولین توکنی که توجه صنعت را به خود جلب کرد، مربوط به پسری و مادر ادعایی‌اش بود که جلوی دوربین به شکلی تحریک‌آمیز بالا و پایین می‌پرید. این امر باعث ایجاد موجی از توکن‌های استریم جدید شد، از جمله «توسعه‌دهنده معتاد» (Crack Head Dev) که قبل از اینکه به نظر برسد بیهوش شده و مرگ خود را جعل کند، ترکیبی از مواد مخدر مصرف کرد و سپس به تولید محتوای نژادپرستانه روی آورد.
بدنام‌ترین مورد مربوط به توسعه‌دهنده‌ای به نام میکول (Mikol) بود که خود را با الکل ایزوپروپیل خیس کرد و برای پامپ کردن توکنش خواست به سمتش مواد آتش‌بازی شلیک کنند. پس از اینکه چندین بار هدف اصابت قرار گرفت، طعمه حریق شد و با سوختگی درجه سه در ۳۰ درصد از بدن‌اش به بیمارستان منتقل شد.
اخیراً، قابلیت پخش زنده با رویکرد تیم‌ها به سمت اقدامات بزرگ‌تر و ایمن‌تر، بالغ‌تر شده است. برای مثال، Basedd House یک برنامه تلویزیونی واقع‌نمای مبتنی بر رسانه‌های اجتماعی است که در آن تمام شرکت‌کنندگان در یک خانه دانشجویی‌مانند زندگی می‌کنند و برای پامپ کردن سکه‌های خود جهت ماندن در مسابقه با هم رقابت می‌کنند. سازنده این پروژه، «سول‌جیکی» (SolJakey) به دکریپت گفت که این پروژه توسط پامپ‌فان حمایت مالی شده و بودجه‌ای را برای تأمین مالی کل ایده در اختیار تیم قرار داده است.
توکن PUMP
در ماه ژوئن، پامپ‌فان از طریق یک فروش عمومی عظیم برای توکن PUMP خود، ۶۰۰ میلیون دلار جذب کرد. دو روز بعد، این توکن راه اندازی شد و به عنوان ۶۳مین ارز دیجیتال بزرگ با ارزش بازار نزدیک به ۲ میلیارد دلار ظاهر شد.
از کل عرضه ۱ تریلیون توکنی آن، ۳۳٪ از طریق عرضه اولیه سکه فروخته شد، ۱۳٪ به سرمایه‌گذاران موجود داده شد و ۲۰٪ به تیم پامپ‌فان — که اکنون تعداد کارمندانش از ۷۰ نفر فراتر رفته است — تعلق گرفت.
در اطلاعیه توکن، پامپ‌فان تأیید کرد که یک ایردراپ «به زودی در راه است». بر اساس توکونومیکس (اقتصاد توکنی)، ۲۴٪ از عرضه برای «ابتکارات جامعه و اکوسیستم» و ۳٪ برای «پخش زنده» اختصاص یافته است که منجر به گمانه‌زنی‌های سراسری در صنعت شده است که یک ایردراپ عظیم توکن برای معامله‌گران، استقراردهندگان و استریمرها در راه است.
در زمان نگارش این مقاله، تاریخ تأییدشده‌ای برای ایردراپ وجود ندارد.
چند روز پس از راه‌اندازی توکن، پامپ‌فان شروع به بازخرید توکن خود با بیش از ۱۹ میلیون دلار کرد. در نتیجه، PUMP طی ۲۴ ساعت ۱۸٪ جهش کرد تا به BONK — میم‌کوین مرتبط با رقیبش LetsBonk — نزدیک‌تر شود.
آینده پامپ‌فان
در زمان نگارش این مقاله، پامپ‌فان در حال مبارزه با چالش دیگری از سوی یک سکوی پرتاب توکن رقیب یعنی LetsBonk است — اما این اولین بار نیست که چنین چیزی را تجربه می‌کند.
به گفته کوهن، هم‌بنیان‌گذار پامپ‌فان، این پلتفرم در آینده به دنبال بهبود «کیفیت، پایداری و تنوع» سکه‌های ایجاد شده در پلتفرم، دوچندان کردن تمرکز بر جنبه‌های اجتماعی، بهبود تجربه کاربری و رشد تیم خود است.
او گفت: «معامله‌گری زنجیره‌ای (On-chain trading) یک بازی عمیقاً اجتماعی است که در آن بازیکنان از زمین بازی بی‌نهایت رسانه‌های اجتماعی برای برنده شدن استفاده می‌کنند؛ چه از طریق همکاری و چه با کسب برتری نسبت به یکدیگر. هر چیزی که به این پویایی‌ها متمایل شود، بازی را بهتر می‌کند، و به همین دلیل است که ما عمیقاً روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌ایم.»
کمی پس از این اظهارات، پامپ‌فان خرید KOL Scan، یک ابزار ردیابی کیف پول را اعلام کرد. کوهن افزود که خریدهای بیشتری در راه است.
