تتر (Tether) چیست؟
در یک نگاه
- تتر (Tether) یک استیبل‌کوین (ارز دیجیتال باثبات) است؛ نوعی رمزارز که به گونه‌ای طراحی شده تا ارزش آن همگام با یک ارز فیات مشخص حفظ شود.
- رمزارز USDT ادعا می‌کند که با نسبت ۱ به ۱ توسط دلار آمریکا پشتیبانی می‌شود؛ اگرچه منتقدان همواره درباره اینکه آیا این ارز به طور کامل توسط ذخایر نقدی پشتیبانی می‌شود یا خیر، تردیدهایی مطرح کرده‌اند.
- طبق داده‌های کوین‌گکو (CoinGecko)، در ماه مه ۲۰۲۳، ارزش بازار (Market Cap) استیبل‌کوین USDT رکورد تاریخی جدیدی ثبت کرد و از سقف قبلی خود یعنی ۸۳.۳۵۵ میلیارد دلار در مه ۲۰۲۲ فراتر رفت.
تتر در حال حاضر با ارزش بازار ۸۳.۶ میلیارد دلار، سومین رمزارز بزرگ جهان محسوب می‌شود و ۷.۵ درصد از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال را در اختیار دارد.
از دیدگاه منتقدان ارزهای دیجیتال — از جمله نهادهای بزرگ پرداخت در چین — نوسانات شدید قیمتی باعث می‌شود که رمزارزها برای کاربرد به عنوان یک ارز واقعی نامناسب باشند؛ زیرا ارزش آن‌ها به سرعت تغییر می‌کند و دستیابی به یک قیمت مورد توافق را دشوار می‌سازد.
این دقیقاً نقطه‌ای است که رمزارزی مانند تتر (USDT) وارد میدان می‌شود. این ارز به گونه‌ای طراحی شده تا کاربران بتوانند بدون قرار گرفتن در معرض نوسانات غیرقابل پیش‌بینی قیمت‌ها، در فضای صنعت کریپتو فعالیت کنند.
تتر چیست؟
تتر نوعی رمزارز است که با عنوان «استیبل‌کوین» شناخته می‌شود.
استیبل‌کوین‌ها به نحوی طراحی شده‌اند که به یک ارز مشخص متصل (Peg) باشند؛ در مورد ارز اصلی تتر یعنی USDT، این اتصال به دلار ایالات متحده است. تتر ادعا می‌کند که به ازای هر واحد توکن، یک دلار در ذخایر خود نگهداری می‌کند؛ همچنین هر زمان که ارزش توکن نسبت به دلار نوسان پیدا کند، ربات‌ها با خرید و فروش مداوم، ارزش آن را پایدار نگه می‌دارند.
به طور خلاصه، عملکرد تتر به این شکل تعریف شده است: هر زمان که کاربری یک دلار آمریکا به حساب تتر واریز کند، شرکت تتر (.Tether Inc) — شرکتی که پشت این استیبل‌کوین قرار دارد — در ازای آن یک واحد تتر تولید (Mint) می‌کند.
تتر علاوه بر دلار، برای ارزهایی مانند یورو و ین ژاپن نیز عرضه شده است.
چه کسی تتر را ساخت؟
شرکت Tether Limited این رمزارز را در اواخر سال ۲۰۱۴ و پیش از تغییر نام به تتر، تحت عنوان «Realcoin» توسعه داد.
دفتر اصلی این شرکت در هنگ‌کنگ واقع شده، اما در جزایر ویرجین بریتانیا — حوزه‌ای قضایی که به قوانین آسان‌گیرانه معروف است — به ثبت رسیده است. تیم مدیریتی این شرکت عمدتاً با صرافی ارز دیجیتال Bitfinex مشترک است؛ از جمله مدیرعامل، مدیر ارشد استراتژی و مشاور حقوقی ارشد.
با تتر چه کارهایی می‌توان انجام داد؟
تتر به طور گسترده در اکثر صرافی‌های ارز دیجیتال پذیرفته شده است و می‌توان از آن برای خرید آسان سایر رمزارزها استفاده کرد. معامله‌گران و سرمایه‌گذاران اغلب از تتر به عنوان راهکاری برای حفظ ارزش سرمایه بدون خروج از بازار ارزهای دیجیتال استفاده می‌کنند.
تتر همچنین دارایی محبوبی برای خودِ صرافی‌ها است. جفت‌های معاملاتی تتر روشی رایج برای نمایش قیمت‌ها بر پایه ارز فیات هستند که درک آن برای عموم مردم آسان‌تر است. از آنجا که افتتاح حساب بانکی سنتی (ارز فیات) برای بسیاری از صرافی‌ها عملاً غیرممکن است، برخی از آن‌ها سرمایه‌های خود را به صورت توکن‌های تتر نگهداری می‌کنند.
آیا می‌دانید؟
یکی از بنیان‌گذاران تتر به نام «براک پیرس» (Brock Pierce)، در اوایل دهه ۱۹۹۰ یک بازیگر کودک بود و در چندین فیلم کمپانی دیزنی نقش‌آفرینی کرده بود.
تاریخچه مختصر
- ژوئیه ۲۰۱۴: ارز Realcoin به عنوان توکنی با پشتوانه دلار آمریکا راه‌اندازی شد.
- نوامبر ۲۰۱۴: این پروژه نام خود را به Tether تغییر داد و وارد فاز آزمایشی خصوصی شد.
- ژانویه ۲۰۱۵: صرافی Bitfinex ارز تتر را لیست کرد.
- فوریه ۲۰۱۵: معاملات تتر رسماً آغاز شد.
- دسامبر ۲۰۱۷: عرضه تتر از مرز ۱ میلیارد توکن عبور کرد.
- ژوئن ۲۰۱۸: یک پژوهش دانشگاهی منتشر شد که نشان می‌داد تتر می‌تواند «بدون توجه به تقاضای واقعی سرمایه‌گذاران» تولید شود.
- آوریل ۲۰۱۹: دادستانی کل نیویورک از شرکت iFinex (شرکت مادر تتر) به اتهام استفاده از USDT برای پوشش دادن ۸۵۰ میلیون دلار سرمایه گم‌شده شکایت کرد.
- ژوئیه ۲۰۲۰: ارزش بازار تتر به ۱۰ میلیارد دلار رسید.
- دسامبر ۲۰۲۰: ارزش بازار تتر به ۲۰ میلیارد دلار رسید.
- فوریه ۲۰۲۱: تتر و صرافی Bitfinex با پرداخت ۱۸.۵ میلیون دلار با دادستانی کل نیویورک به توافق رسیدند.
- فوریه ۲۰۲۱: ارزش بازار تتر به ۳۰ میلیارد دلار رسید.
- آوریل ۲۰۲۱: تتر به شبکه پولکادات گسترش یافت و ارزش بازار آن به ۴۳ میلیارد دلار رسید.
- مه ۲۰۲۱: تتر برای اولین بار از سال ۲۰۱۴، جزئیات ذخایر پشتوانه خود را علنی کرد.
- مه ۲۰۲۱: ارزش بازار تتر به ۶۰ میلیارد دلار رسید.
- مه ۲۰۲۳: ارزش بازار تتر به بیش از ۸۳ میلیارد دلار رسید.
چه ویژگی‌هایی تتر را متمایز می‌کند؟
- 🗿 ثبات: تتر ادعا می‌کند پشتوانه فیات دارد؛ این یعنی دارندگان آن گرفتار نوسانات شدید بازار ارزهای دیجیتال نمی‌شوند و می‌توانند بدون تحمل این نوسانات، به آسانی در بازار دادوستد کنند.
- 📭 پذیرش گسترده: تتر رمزارزی بسیار محبوب است که تقریباً در همه صرافی‌ها خرید و فروش می‌شود و صرافی‌های فراوانی از آن به عنوان جفت‌ارز معاملاتی پایه استفاده می‌کنند.
- 🐻 ملموس و آشنا: پشتیبانی شدن با ارزهای بین‌المللی، ارزش تتر را برای کاربران قابل‌درک و شهودی می‌کند؛ این موضوع خرید سایر رمزارزها را برای معامله‌گران بسیار ساده‌تر می‌سازد.
تتر چگونه تولید می‌شود؟
برخلاف بیشتر رمزارزها مانند بیت‌کوین، تتر استخراج (Mine) نمی‌شود. در عوض، شرکت Tether Limited پس از واریز ارز فیات به ذخایر خود، توکن‌های جدیدی تولید کرده و آن‌ها را از طریق صرافی Bitfinex روانه بازار می‌کند. همچنین تتر را می‌توان مستقیماً در بیشتر صرافی‌های رمزارزی خریداری کرد.
تتر چگونه کار می‌کند؟
تتر در ابتدا بر اساس پروتکلی به نام Omni Layer ساخته شد؛ یک متاداده و پروتکل که بر روی بلاک‌چین بیت‌کوین پیاده‌سازی شده بود و به پروژه‌ها اجازه می‌داد دارایی‌های خود را منتشر و مبادله کنند. در تابستان ۲۰۱۷، توکن‌های تتر بر روی لایه نرم‌افزاری Omni برای بلاک‌چین لایت‌کوین نیز عرضه شدند.
امروزه نسخه‌هایی از تتر بر بستر شبکه‌های دیگر، از جمله نسخه اتریومی مبتنی بر استاندارد ERC-20 نیز به طور گسترده فعالیت می‌کنند.
آیا می‌دانید؟
در مقاله تحقیقی منتشرشده در ژوئن ۲۰۱۸، شرکت‌های Tether Limited و Bitfinex متهم شدند که در دسامبر ۲۰۱۷ قیمت بیت‌کوین را به صورت تصنعی و دستکاری‌شده بالا برده‌اند؛ اتهامی که هر دو شرکت آن را به کلی رد کردند.
پشتوانه تتر چیست؟
تتر با اختلاف، پرمعامله‌ترین و گسترده‌ترین دارایی در بازار رمزارزها به شمار می‌رود. طبق داده‌های CoinGecko، حجم معاملات روزانه تتر بیش از ۱۰۱ میلیارد دلار است، در حالی که رتبه دوم متعلق به بیت‌کوین با حجم معاملات ۲۴ ساعته زیر ۴۲ میلیارد دلار است.
نفوذ و گستردگی عظیم تتر در بازار رمزارزها بر این ادعا استوار است که هر توکن آن ۱ به ۱ توسط دلار آمریکا پشتیبانی می‌شود؛ ادعایی که بارها از سوی نهادهای مختلف از جمله دادستانی کل نیویورک به چالش کشیده شد و به یک پرونده قضایی طولانی علیه Bitfinex و تتر انجامید.
در فوریه ۲۰۲۱، صرافی Bitfinex و تتر در توافقی با «لتیتیا جیمز» (دادستان کل نیویورک)، پذیرفتند که تمام فعالیت‌های معاملاتی خود را در ایالت نیویورک متوقف کرده و جریمه‌ای حدود ۱۹ میلیون دلار بپردازند.
دادستان کل، خانم جیمز، در این باره اظهار داشت:
«بیت‌فینکس و تتر با بی‌ملاحظگی و به شکل غیرقانونی زیان‌های مالی هنگفت را لاپوشانی کردند تا عملیات خود را سرپا نگه دارند و سود خود را حفظ کنند. ادعای تتر مبنی بر اینکه ارز مجازی آن همواره و به طور کامل توسط دلار آمریکا پشتیبانی می‌شده، یک دروغ بوده است.»
به عنوان بخشی از این توافق‌نامه، تتر ملزم شد گزارش‌های منظمی از ساختار تجاری و جزئیات ذخایر خود ارائه دهد. در مه ۲۰۲۱، تتر اولین گزارش از این دست را منتشر کرد که نشان می‌داد ۷۶ درصد از ذخایر آن در قالب «وجه نقد یا معادل‌های نقدی» نگهداری می‌شود و مابقی شامل وام‌های تضمین‌شده، اوراق قرضه و سایر سرمایه‌گذاری‌ها (از جمله بیت‌کوین) است. از آن ۷۶ درصد نیز، ۶۵ درصد را اوراق تجاری (Commercial Paper) و ۲۵ درصد را سپرده‌های امانی تشکیل می‌دادند؛ اعدادی که نشان می‌داد کمتر از ۳ درصد ذخایر واقعی تتر به شکل نقد نگهداری می‌شده است.
«استوارت هوگنر»، مشاور ارشد حقوقی تتر، در زمان انتشار این آمارها عنوان کرد که «تمرکز صرف روی وجه نقد گمراه‌کننده است» و افزود: «مخاطبان نباید دارایی‌های غیرنقد را با عدم نقدشوندگی اشتباه بگیرند.»
تتر و بیت‌کوین: دلیل نگرانی‌ها چیست؟
با تمام این تفاسیر، ابهاماتی پیرامون تتر وجود دارد؛ به ویژه در مورد اینکه آیا واقعاً تک‌تک تترهای موجود در بازار قابلیت تبدیل ۱ به ۱ به دلار آمریکا را دارند یا خیر.
منتقدان تتر هنوز متقاعد نشده‌اند که این توکن به طور کامل با ذخایر نقدی واقعی پشتیبانی شود. در گذشته، تندترین منتقدان ادعا می‌کردند که این شرکت توکن‌ها را بدون هیچ پشتوانه‌ای و از «هوای خالی» خلق می‌کند. اگر این ادعا درست باشد، پیامدی بسیار خطرناک برای بیت‌کوین خواهد داشت.
نگرانی اصلی این است که تتر بازار بیت‌کوین را بالا نگه می‌دارد. محققانی مانند جان گریفین و امین شمس در سال ۲۰۱۸ استدلال کردند که تتر می‌تواند «بدون در نظر گرفتن تقاضای واقعی سرمایه‌گذاران» چاپ شود؛ آن‌ها نتیجه گرفتند که روند انتشار تتر تنها با دارایی‌ای همخوانی دارد که پشتوانه جزئی دارد، نه پشتوانه کامل ۱۰۰ درصدی.
امی کاستور، روزنامه‌نگار حوزه تتر، می‌گوید:
«واقعیت ماجرا این است که کمتر از ۳ درصد ذخایر تتر از پول نقد واقعی تشکیل شده است. روز حساب زمانی فرا می‌رسد که مردم بخواهند سرمایه‌شان را از بیت‌کوین نقد کنند و متوجه شوند هیچ پول واقعی در سیستم برای پاسخ به این برداشت‌ها وجود ندارد، زیرا کل بازار روی پول‌های ساختگی بنا شده است.»
با این حال، این بحث سویه دیگری نیز دارد:
سام بنکمن-فرید (مدیرعامل وقت صرافی FTX)، پیش‌تر با این انتقادات مخالفت کرده و به این واقعیت اشاره کرده بود که امکان تبدیل USDT به دلار آمریکا به صورت واقعی وجود دارد.
همچنین یک پاسخ رایج به منتقدان تتر این است که زمان‌بندی صدور تتر ارتباط مستقیمی با قیمت بیت‌کوین ندارد. در واقع، همان‌طور که در پژوهش آوریل ۲۰۲۱ دانشگاه برکلی (UC Berkeley) آمده است، واحدهای جدید تتر هم در دوره‌های صعود قدرتمند بیت‌کوین و هم در زمان سقوط قیمت‌ها ضرب و وارد بازار شده‌اند.
آینده تتر
تتر ثابت کرده است که ابزاری بسیار کاربردی برای جامعه ارزهای دیجیتال است؛ سرمایه‌گذاران در زمان ریزش‌های بازار به سرعت به سراغ خرید آن می‌روند تا خود را در برابر افت بیشتر قیمت‌ها محافظت کنند. این استیبل‌کوین کماکان بسیار محبوب است و توکن‌های آن گاهی چندین بار در طول یک روز دست‌به‌دست می‌شوند. این ویژگی، تتر را به منبع حیاتی نقدینگی در بازار رمزارز تبدیل کرده که به ثبات نسبی قیمت‌ها نیز کمک می‌کند.
با این حال، آینده تتر کاملاً به حفظ اعتماد بازار وابسته خواهد بود؛ اگر ادعای منتقدان روزی اثبات شود، از بین رفتن اعتماد کاربران می‌تواند به ورشکستگی گسترده صرافی‌های رمزارزی منجر شود که از تتر برای ذخیره ارزش استفاده می‌کنند.
