اینترنت کامپیوتر Internet Computer چیست؟
به طور خلاصه
- «اینترنت کامپیوتر» (Internet Computer) ساختار یا سیستم محاسباتی پیشرفته‌ای مبتنی بر بلاک‌چین است که توسط بنیاد دیفینیتی (Dfinity) توسعه یافته است.
- هدف این پروژه، به چالش کشیدن بازار رایانش ابری (Cloud Computing) و وابستگی آن به مزارع سرور متمرکز است.
- امروزه تعداد انگشت‌شماری از شرکت‌های بزرگ فناوری کنترل محتوا، قابلیت‌ها و داده‌های اینترنت را بیش از پیش در دست گرفته‌اند. یک نمونه‌ی اخیر، تغییرات اجباری در کارمزدها بود که شرکت «اپیک» (Epic)، توسعه‌دهنده‌ی بازی فورتنایت (Fortnite)، را وادار کرد از اپل شکایت کند.
راهکار بنیاد غیرانتفاعی دیفینیتی، شبکه «اینترنت کامپیوتر» است که می‌خواهد اینترنت را به عنوان پلتفرم محاسباتی اصلی بشریت بازآفرینی کند.
اینترنت کامپیوتر چیست؟
اینترنت کامپیوتر یک شبکه بلاک‌چین امن، غیرمتمرکز و مقرون‌به‌صرفه است که هدف آن گسترش قابلیت‌های اینترنت است.
این شبکه در قالب شبکه‌ای از ماشین‌ها (رایانه‌ها) که در سراسر جهان توزیع شده‌اند میزبانی می‌شود و برای اجرای نسل بعدی مگابرنامه‌ها — نسخه‌های غیرمتمرکز اوبر، ای‌بی، فیسبوک و غیره — به کار گرفته می‌شود.
اینترنت کامپیوتر چه تفاوتی با پلتفرم‌های بلاک‌چینی مشابه دارد؟
امروزه اتریوم بازار ارزهای دیجیتال را در دست دارد. دیفینیتی قصد دارد مشکلات مقیاس‌پذیری اتریوم را بدون قربانی کردن امنیت یا غیرمتمرکز بودن حل کند؛ مسئله‌ای که رقیب دیگری به نام EOS به خاطر آن مورد انتقاد قرار گرفته است.
دیفینیتی ادعا می‌کند که اینترنت کامپیوتر می‌تواند تراکنش‌ها را در عرض یک تا دو ثانیه نهایی کند. برای مقایسه، بیت‌کوین حدود ۱۰ دقیقه و اتریوم حدود ۱۵ ثانیه (بسته به میزان ترافیک شبکه) زمان نیاز دارند.
اما مشکلی که دیفینیتی به آن می‌پردازد فراتر از فناوری بلاک‌چین است. هدف این پروژه ورود به بازار ۳۷۰ میلیارد دلاری رایانش ابری و رها کردن جهان از وابستگی به مزارع سرور متمرکز است.
«دیدگاهی که ما داریم این است که مردم اساساً فناوری اطلاعات سنتی (IT) را کنار بگذارند و روی اینترنت عمومی به ساخت‌وساز بپردازند.»
— دومینیک ویلیامز (Dominic Williams)
گاه‌شمار اینترنت کامپیوتر
- اکتبر ۲۰۱۶: این پروژه توسط کارآفرین زنجیره‌ای، دومینیک ویلیامز، بنیان‌گذاری شد.
- می ۲۰۱۸: ۵۰,۰۰۰ شرکت‌کننده ثبت‌نام‌شده، توکن‌های کاربردی ICP را طی یک ایردراپ دریافت می‌کنند.
- اوت ۲۰۱۸: دیفینیتی اعلام می‌کند که توانسته ۱۰۲ میلیون دلار از سرمایه‌گذاران معتبر و شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر جذب کند.
- دسامبر ۲۰۲۰: شبکه اصلی آلفای اینترنت کامپیوتر راه‌اندازی می‌شود.
- می ۲۰۲۱: اینترنت کامپیوتر رسماً وارد حوزه عمومی (Public Domain) می‌شود. توکن‌های پروتکل اینترنت کامپیوتر (ICP) در صرافی‌ها در دسترس قرار می‌گیرند و برنامه‌های غیرمتمرکز کاربردی شامل Enso (یک صرافی غیرمتمرکز یا DEX) و DSCVR (پاسخ اینترنت کامپیوتر به ردیت) راه‌اندازی می‌شوند.
اینترنت کامپیوتر چگونه کار می‌کند؟
در بسیاری از پروژه‌های مبتنی بر بلاک‌چین، فرایند تأیید تراکنش به استخراج (Mining) متکی است؛ فرآیندی که انرژی زیادی مصرف می‌کند و می‌تواند کند باشد.
دیفینیتی برای دستیابی به اجماع، از نوعی الگوریتم اثبات سهام (به نام Threshold Relay یا رله آستانه) استفاده می‌کند. در نسخه دیفینیتی، گره‌ها (Nodes) یک عدد تصادفی تولید می‌کنند که به آن «بیکن تصادفی» (Random Beacon) گفته می‌شود. از این عدد برای انتخاب گروه بعدی گره‌ها و هدایت پروتکل‌های پلتفرم استفاده می‌شود. این سازوکار، مدل «اجماع رله آستانه» نامیده می‌شود و یکی از ارکان کلیدی در زرادخانه دیفینیتی است.
اما «سس مخفی» اینترنت کامپیوتر، «فناوری کلید زنجیره» (Chain Key Technology) است که اجرای توابع قرارداد هوشمند را به دو دسته تقسیم می‌کند: «فرایندهای به‌روزرسانی» (Update calls) و «فرایندهای پرس‌و‌جو» (Query calls). این همان قابلیتی است که امکان انجام تراکنش‌های فوق‌العاده سریع را فراهم می‌کند.
در همین حال، «سیستم عصبی شبکه» (NNS) در اینترنت کامپیوتر همه‌چیز، از اقتصاد و ارتقاهای شبکه گرفته تا اضافه‌شدن مراکز داده مستقل و ماشین‌های گره اختصاصی را مدیریت می‌کند.
توکن ICP چیست؟
توکن ICP سوخت (گس) شبکه را تأمین می‌کند و به دارندگان آن اجازه می‌دهد به پروژه‌های پیشنهادی که آینده اینترنت کامپیوتر را رقم می‌زنند، رأی دهند. کاربران «نورون‌های رأی‌دهی» (Voting Neurons) ایجاد می‌کنند که به آن‌ها اجازه می‌دهد یا به صورت دستی رأی دهند، یا با تنظیم نورون خود به گونه‌ای که از سایر نورون‌ها پیروی کند، به صورت خودکار رأی بدهند.
توکن ICP در تعدادی از صرافی‌ها قابل معامله است و به‌ویژه بلافاصله پس از راه‌اندازی در صرافی Coinbase Pro فهرست شد. این توکن همچنین در صرافی‌های بایننس، OKEx و Huobi Global (و سایر صرافی‌ها) حضور دارد.
مزایا
- 📈 مقیاس‌پذیری بی‌نهایت.
- 🔐 امنیت — دیفینیتی ادعا می‌کند سیستمی از نظارت‌ها و بررسی‌ها دارد که از اتریوم برتر است.
- 📁 سازگار با قراردادهای هوشمند، به‌طوری‌که برنامه‌های غیرمتمرکز (dapps) می‌توانند روی این پلتفرم ساخته شوند.
- 👨💻 تیمی بسیار باتجربه.
معایب
- پروتکل هنوز در شرایط واقعی و سخت محک نخورده است و منتقدان ادعا کرده‌اند که مقدار قابل‌توجهی کد انحصاری (Proprietary code) در آن وجود دارد؛ بلاک‌چین به دقت کنترل می‌شود و ارزش توکن ICP به شدت بسته نگه داشته شده است.
اهداف دیفینیتی چیست؟
دیفینیتی امیدوار است اولین بلاک‌چینی را ارائه دهد که با سرعت وب اجرا می‌شود و می‌تواند برای پشتیبانی از حجم نامحدودی از محاسبات و داده‌ها مقیاس‌پذیر شود.
تمرکز گسترده‌تر این سازمان غیرانتفاعی بر ساخت یک اینترنت با دسترسی آزاد است؛ مکانی که توسعه‌دهندگان در آن نسل بعدی مگابرنامه‌ها را بسازند.
اینترنت کامپیوتر چگونه ارزان‌تر و امن‌تر از رایانش ابری امروزی است؟
دیفینیتی قصد دارد این امکان را فراهم کند که یک کسب‌وکار اینترنتی بدون نیاز به اتکا به شرکت‌های دیگر (مانند eBay یا فیسبوک) ساخته شده و اداره شود.
این پروژه از فرآیندی مبتنی بر شاردینگ (Sharding) برای ذخیره‌سازی ارزان قیمت داده‌ها روی بلاک‌چین استفاده می‌کند.
دیفینیتی پیشنهاد می‌کند که اینترنت کامپیوتر با بازآفرینی پشته فناوری اطلاعات (IT stack)، فرایند ساخت و نگهداری سیستم‌ها را ساده‌تر کند.
آیا می‌دانستید؟
خالق دیفینیتی، دومینیک ویلیامز، در سال ۲۰۱۲ بازی آنلاین کودکان به نام «Fight My Monster» را که سریع‌ترین رشد را در اروپا داشت، طراحی کرده بود.
آینده اینترنت کامپیوتر
پیش‌بینی می‌شود صنعت رایانش ابری تا سال ۲۰۲۶ به ۱ تریلیون دلار برسد. دیفینیتی تقریباً ۱۰۱ میلیون دلار بودجه دریافت کرده است، بنابراین می‌تواند از تیم‌های شخص ثالثی که می‌خواهند برنامه‌ها، ابزارها و پروتکل‌هایی را برای این پلتفرم بسازند، حمایت کند.
اگر توسعه‌دهندگان باور کنند که این مکان برای ساخت‌وساز مناسب است و کاربران نیز به سمت سیستم‌های غیرمتمرکز گرایش پیدا کنند، به عنوان ذی‌نفعان انگیزه خواهند داشت تا مطمئن شوند سیستم ساده و مقرون‌به‌صرفه باقی می‌ماند.
